یادداشت “آیت الله سیدرضی شیرازی، آگاه به زمان و پاسخگوی مسایل مبتلا به جامعه” نوشتاری از محمدعلی خسروی

خاطره از آیت الله آقا رضی شیرازی مربوط به انتشار کتاب اصول عقاید است. دست روزگار و به تعبیر بهتر، تقدیر الهی محل سکونت اینجانب را در سال ۱۳۷۹ به محله یوسف آباد تهران انداخت. برای نماز مغرب و عشا به نزدیکترین مسجد (مسجد شفا) رفتم. نام امام جماعت را پرسیدم گفتند آیت الله شیرازی.

تا آن روز نه ایشان را دیده بودم و نه نامش را شنیده بودم. بعد از نماز به حضورشان رسیدم و افتخار همسایگی را به اطلاعشان رساندم. فرمود من صبح ها در منزل، درس فقه و فلسفه دارم اگر خواستی شرکت کن. پذیرفتم، با اینکه قبلا در قم فلسفه را در محضر اساتید بزرگ تا حدودی فرا گرفته بودم ولی سخنی از مرحوم پدرم آیت الله شیخ عزیز الله خسروی همیشه به یاد دارم که می فرمود علم مانند شیشه عطر است، هرگاه تکان دهی بوی خوشش به مشام می رسد. از این رو من هرگز اگر فرصتی می داشتم از شرکت در کلاس درس بزرگان ابا نداشتم، گرچه قبلا آن درس را خوانده باشم. زیرا طرح مباحث علمی خود بخود مشام جان را معطر می کند هر چند تکراری باشد. به هر حال روز بعد به منزل آیت الله شیرازی که نزدیک منزل ما بود رفتم و چند صباحی در جلسات درسشان شرکت کردم.

کتاب الشواهد الربوبیه ملاصدرا را تدریس می فرمود. بیان ساده، روان و بی تکلف و در عین حال دقیق و عمیق ایشان برایم لذت بخش و درس آموز بود.

یک روز شماره جدید مجله میراث جاویدان (شماره ۳۰) را که مقاله ای از برادرشان زنده یاد دکتر سید مرتضی آیت الله زاده شیرازی در آن چاپ شده بود تقدیمشان کردم. از سبک مجله خیلی خوشش آمد. وقتی متوجه شد که من مدیر و سردبیر مجله هستم بیشتر خوشحال شد، و پرسید از این کارها هم بلدی؟ اگر من هم نوشته ای بدهم منتشر می کنی؟ تا آن روز تألیفی از آیت الله منتشر نشده بود. البته شرح منظومه ایشان حدود دو سال بود که دست مؤسسه ای برای آماده سازی بود ولی خبری از انتشار آن نبود. گفتم در خدمتم.

زمستان ۱۳۷۹ بود، ایشان دستنوشته هایی را به من دادند و فرمودند: این ها یک دوره اصول دین به روش استدلالی است، من به کتاب های علمی و فلسفی دل نبسته ام فقط آرزو دارم این کتاب که یک دوره اصول عقاید حقه است به دست مردم برسد. چون آنچه به درد دنیا و آخرت مردم می خورد باورهای درست دینی است به شرط آنکه بر اساس عقل باشد و با خرافات آلوده نشده باشد. این کتاب یک دوره کامل اصول اعتقادات اسلام و تشیع است که بر مبنای تعقل مطرح کرده ام و برای جامعه از هر چیز مهمتر و مفیدتر است.

مجموعه را که یک جلد دفتر و برخی اوراق پراکنده بود گرفتم و قول دادم هرچه زودتر آماده کنم. آن مجموعه متشکل از دروس اعتقادی بود که یکی از دانشجویان ایشان رونویسی و یا از نوار پیاده کرده بود و متاسفانه بسیار نامرتب و مغلوط بود. بخشی نیاز به بازنویسی و بخشهایی نیاز به جابجایی داشت. پس از اعمال اصلاحات و فصل بندی و برقراری ارتباط بین مطالب و فصول، به سرعت کار آماده شد حتی در بخش معاد که ناقص بود از محضرشان درخواست کردم مطالبی را بیفزایند که بزرگوارانه پذیرفتند و با دستخط خودشان چندین صفحه نوشته و برآن افزودند. پس از تکمیل کتاب، فرزند فاضلشان جناب دکتر سید حسن شیرازی کتاب را ملاحظه نموده و پیشنهادهای مفیدی در عنوان گذاری ها و تهیه فهرست تفصیلی داشتند که اعمال گردید. این کتاب با نام «نقد و طرح اندیشه ها در مبانی اعتقادی» منتشر شد.

گفتنی است اینجانب که تا آن تاریخ حدود ۱۰ سال در دانشگاه ها در رشته معارف تدریس کرده بودم و برای متن درسی دانشگاهی گاهی از کتاب های استاد شهید مطهری و گاهی دروس آیت الله مصباح و گاهی جزوه های تنظیمی خودم استفاده می کردم و تجربه کافی در این گونه مباحث داشتم با مطالعه این کتاب دریافتم که کتاب آیت الله آقا رضی هم از حیث شیوایی و روانی و تأثیر گذاری و هم از لحاظ انتخاب سؤال های فکری و مبتلا به و هم از جهت نوع پاسخ ها که بسیار قانع کننده بود و در رده یکی از بهترین کتاب های اصول عقاید است.

ایشان توانسته بود مباحث خشک عقلی را در قالب کلامی شیرین، جذاب و همه پسند ارائه کند تا مطالعه آن برای همه سطوح جامعه مفید و اثرگذار باشد.

ایشان یک روز به من فرمود: چند سال قبل شهید مطهری را در عالم رؤیا دیدم به من گفت چرا کتاب اصول عقاید را چاپ نمی کنی؟ گفتم می خواهم شما یک دور ببینید بعد چاپ کتم و از خواب بیدار شدم. از حسن اتفاق روز ۱۱ اردیبهشت کتاب از چاپ خارج شد. هنگام غروب چند نسخه به منزلشان بردم آماده رفتن به مسجد بودند کتاب را تقدیم کردم و خوابی را که برایم نقل کرده بود به یادشان آوردم و عرض کردم در شب سالگرد شهادت استاد مطهری کتابی که ایشان پیگیرش بود منتشر می شود. بسیار مشعوف شد و دعا و تشکر کرد. رحمت و رضوان الهی شامل هر دو باد.

قابل ذکر است که در سالهای اخیر به همت فرزند بزرگوارشان حجت الاسلام و المسلمین سید محمد حسین شیرازی این کتاب یعنی کتاب «نقد و طرح اندیشه ها در مبانی اعتقادی» مورد بازبینی و تجدید نظر قرار گرفت و با تغییر نام و با عنوان «نگاه ناب» چاپ و منتشر شده است.

از همه جوانان عزیز می خواهم با مطالعه این کتاب از منبع مورد اعتماد ارتزاق فکری نمایند و باورهای دینی خود را تقویت کنند.