حضرت آیت‌الله حاج سیّد رضی شیرازی در تاریخ 25 رمضان المبارک 1345 هجری قمری مطابق با 8 فروردین 1306 هجری شمسی در محلّۀ العماره نجف اشرف دیده به جهان گشودند. معظّم له چه از نظر نسب پدری و چه از لحاظ نسب مادری برخاسته از خاندانی عَریق و اصیل بودند. پدر ایشان مرحوم آیت‌الله سیّد محمدحسین شیرازی فرزند مرحوم آیت‌الله العظمی میرزا علی آقا شیرازی و ایشان فرزند مرحوم میرزا محمدحسن شیرازی (معروف به مجدّد شیرازی و صاحب فتوای معروف تحریم تنباکو) بودند و بدین ترتیب استاد با دو واسطه از طریق پدری منتسب به میرزای بزرگ شیرازی بودند و نتیجۀ وی محسوب می‌شوند. والد ایشان مرحوم آیت‌الله سیّد محمدحسین شیرازی از جمله تلامذۀ مرحوم علّامه نائینی در شمار بودند و با مرحوم آیت‌الله العظمی سیّد ابوالقاسم خویی به درس آن عالم بزرگ می‌رفتند و با یکدیگر هم‌بحث بوده‌اند. از جمله میراث باقی‌مانده از آن مرحوم می‌توان به یک دوره تقریرات درس خارج اصول استادش مرحوم علّامه نائینی اشاره کرد که البتّه تا کنون به چاپ نرسیده است. مادر استاد فرزند فقیه اصولی یعنی مرحوم آیت‌الله العظمی شیخ محمدکاظم شیرازی (از علماءِ برجسته و مراجع تقلید نجف) بوده که به تعبیر معظم له زن فاضله‌ای بودند و تا لمعه را نزد پدرشان خوانده بودند و اشعار منظومه فقهی مرحوم علّامه بحرالعلوم یعنی «الدّرّه النّجفیّه» را از بر داشتند.

ایشان تحصیلات ابتدایی خود را در نجف در مدرسه علوی (مدرسۀ دولتی ایرانیان در عراق) آغاز کرده و همچنین مقدمات علوم اسلامی (نصاب الصّبیان و صمدیّه) را نزد پدر آموختند. در سال 1318 شمسی (در سنّ 12 سالگی) به همراه پدر و خانواده عازم ایران شدند و در تهران اقامت می‌گزینند. در این دوره ایشان به مدارس دولتی رفته و تحصیلات متداول مقدّماتی را طی می‌کنند. بعد از شهریور 1320 شمسی در مدرسۀ مروی تهران مشغول به تحصیل علوم اسلامی شدند و به فراگیری و تعمیق ادبیات، تا سیوطی و مغنی، پرداختند. در این مدّت به علّت وضعیت نامناسب مالی با مشکلاتی روبه‌رو شدند ولی عشق و اشتیاق به تحصیل، تحمّل همۀ آن مشکلات را برایشان آسان کرده بود. در حدود سال 1324 شمسی همراه با خانواده به نجف بازگشتند و تا سال 1326 در نجف می‌مانند ولی به دلیل ضعف مزاج و گرمای شدید نجف نمی‌توانستند همیشه در آنجا توقّف کنند. به همین جهت در ایّام تابستان و گاهی بیشتر تا حدود شش ماه از سال به تهران می‌آمدند و از اساتید حوزه تهران استفاده می‌کردند و سپس به نجف برمی‌گشتند. تا حدود سنّ 28 سالگی یعنی 1334 شمسی، وضعیت ایشان به همین منوال بود. در این مدّت بین نجف و تهران تردّد داشتند و به فراگیری مقدمات و سطوح و خارج فقه و اصول مشغول بودند تا آنکه در این سال در تهران مستقر می‌شوند. در طول این مدّت موفّق به درک محضر اساتید زیادی می‌شوند که ذیلاً بدان‌ها اشاره می‌کنیم.

بخشی از ادبیات را در تهران نزد مرحوم سیّد احمد زیارتی سنگسری و مغنی را نزد پدرشان فرا می‌گیرند. در نجف اشرف مطول را نزد مرحوم شیخ مجتبی لنکرانی، لمُعتین را نزد مرحوم امام سِدهی و معالم الاصول را در محضر جدّ مادری خود یعنی مرحوم شیخ محمدکاظم شیرازی می‌آموزند. قسمتی از قوانین‌الاصول را نزد مرحوم شیخ عبدالکریم فیض اصفهانی فراگرفتند و قسمت دیگر آن را به انضمام کتاب فصول و مقداری رسائل مرحوم شیخ انصاری (تا اواخر ظنّ) نزد مرحوم علّامه میرزا ابوالحسن شعرانی تحصیل می‌کنند. مکاسب را نیز از محضر مرحوم آقا عماد رشتی (نوه مرحوم میرزا حبیب‌الله رشتی و از شاگردان برجسته مرحوم شیخ محمدحسین غروی اصفهانی) در مدرسۀ مروی تهران و مرحوم شیخ عنایت‌الله گلپایگانی و مرحوم پدر و جدِّ مادری‌شان استفاده می‌کنند. معظم له در برهه‌ای که در نجف اشرف تردّد داشتند، از درس خارج مرحوم آیت‌الله العظمی شیخ حسین حلّی، مرحوم آیت‌الله العظمی سیّد ابوالقاسم خویی و مرحوم آیت‌الله العظمی شیخ محمدکاظم شیرازی نیز بهره می‌برند. پس از استقرار در تهران از درس خارج فقه مرحوم آیت‌الله العظمی شیخ محمدتقی آملی، که خودشان هم مؤسّس آن درس بودند، به مدّت هفت سال از 1333 شمسی به بعد بهره بردند. کتاب دوازده جلدی «مصباح‌الهدی فی شرح العروه الوثقی» اثر مرحوم آیت‌الله آملی حاصل همین جلسات درسی است که ایشان مکتوب و برای شاگردانشان تدریس نمودند.

ایشان همچنین اضافه می‌کردند که گاهی در جلسات درس خارج مرحوم میرزا احمد و میرزا مهدی آشتیانی نیز حاضر می‌شدند ولی به‌طور کامل از درس فقه (متاجر) و اصول (خارج کفایه) مرحوم میرزا باقر آشتیانی (فرزند مرحوم میرزا احمد آشتیانی) بهرۀ زیادی برده بودند.

معظم له در کنار تحصیل علوم منقول، به تحصیل علوم معقول عنایت فراوانی داشتند و از جمله وارثان و اَعلام مدرسۀ فلسفی تهران به شمار می‌رفتند. ایشان با دقّتی مثال‌زدنی امّهات متون حکمی و عرفانی را نزد اساتید بنام آن زمان فرا گرفت. منطق منظومه حکیم سبزواری (اللّئالی المنتظمه) را در نجف اشرف نزد مرحوم فیض و مرحوم شیخ صدرا  بادکوبه‌ای آموخته بودند و در تهران بخش حکمت (غررالفرائد) آن را نزد مرحوم شیخ علی محمّد جولستانی و مرحوم میرزا مهدی الهی قمشه‌ای فرا می‌گیرند. طبیعیّات و الهیّات اشارات، قسمتی از الهیّات شفاء و مقداری از علم هیئت را از محضر علّامه ذوفنون مرحوم میرزا ابوالحسن شعرانی می‌آموزند. کتاب اسفار را نزد مرحوم حاج سیّد ابوالحسن رفیعی قزوینی و مرحوم میرزا احمد آشتیانی تحصیل می‌کنند و در رفع برخی اشکالات و سؤالات خود حول این کتاب از مرحوم میرزا محمّد علی حکیم شیرازی نیز بهره می‌برند؛ لکن باید گفت که حظّ وافر ایشان در فراگیری حکمت متعالیه از محضر مرحوم رفیعی قزوینی بوده است چرا که معظم له برای استفادۀ کامل از ایشان مدّت قابل توجّهی به قزوین مهاجرت کردند و با اقامت در آنجا و نوشتن تقریرات درس اسفار مرحوم رفیعی قزوینی، بسیاری از معضلات و غوامض کتاب اسفار را نزد آن استاد بزرگ فرا گرفته و به علاوه از درس خارج فقه (طهارت و اجاره) ایشان نیز بهره می‌برند و مرحوم رفیعی قزوینی هم اجازه جامعی برای این شاگرد تیزهوش و برجسته خود نوشته‌اند. علاوۀ بر این‌ها معظم له بخشی از شرح قیصری بر فصوص الحکم را نیز به صورت خصوصی از محضر آیت‌الله رفیعی قزوینی می‌آموزند و در عرفان نظری هم از ایشان استفاده می‌کنند، کما اینکه قسمت دیگری از این کتاب را در محضر آیت‌الله شیخ محمدحسین فاضل تونی تحصیل می‌کنند.

حضرت آیت‌الله سیّد رضی شیرازی از معدود عالمانی به شمار می‌رفتند که در حوزه‌های تهران و نجف و قم به فضل شناخته می‌شدند. این مهمّ، از اجازات اجتهاد ایشان که از سنّ 26 سالگی به بعد از ناحیۀ بزرگانی همچون: شیخ محمدحسین کاشف الغطاء، سیّد جمال‌الدین گلپایگانی، سیّد ابوالقاسم کاشانی، سیّد ابوالحسن رفیعی قزوینی، سیّد عبدالهادی شیرازی و سیّد شهاب‌الدین مرعشی نجفی صادر گشته است، واضح می‌باشد.

آیت‌الله سیّد رضی شیرازی پس از آنکه در تهران مستقرّ شدند، در مدرسه مروی به تدریس مطول، قوانین الاصول، رسائل، کفایه الاصول و اشارات اشتغال داشت و از جمله شاگردانشان در این زمان می‌توان به آیت‌الله دکتر شیخ ابوالحسن شریف طبرستانی، که نزد ایشان بخش‌هایی از مطول، قوانین، کفایه و طبیعیّات اشارات را فراگرفته بودند، و آیت‌الله دکتر سیّد محمّد باقر حجتی مازندرانی، که نزد ایشان بخش‌هایی از مطول و قوانین را آموخته بودند، اشاره کرد. همچنین در سال 1338 شمسی به پیشنهاد مرحوم سیّد محمّد بهبهانی برای تدریس به مدرسۀ سپهسالار جدید (مدرسه عالی شهید مطهّریِ فعلی) دعوت شد و در جمع اساتید بزرگی مانند آقا شیخ محمدعلی لواسانی، آقا سیّد محمدکاظم عصار، شیخ حسینعلی راشد، شیخ ابوالفضل نجم‌آبادی، سیّد محمود طالقانی و … به تدریس مشغول شدند.

پس از سفر مرحوم آیت‌الله دکتر مهدی حائری یزدی به آمریکا به نمایندگی از مرحوم آیت‌الله العظمی بروجردی، دانشکده معقول و منقول (دانشکده الهیّاتِ دانشگاه تهران فعلی) از آیت‌الله سیّد رضی شیرازی دعوت کرد تا به جای ایشان در آنجا تدریس کند و بدین ترتیب معظّم له مدتی هم در آنجا مشغول تدریس بودند. ولی ایام تدریس در مدرسه سپهسالار و دانشکده الهیّات دیری نپایید؛ زیرا ابتدا در پی شرکت استاد به همراه روحانیون در مخالفت با شاه پس از رفراندوم ششم بهمن و حاضر نشدن در جلسه ملاقات با شاه در مدرسه، که رژیم پهلوی برای ظاهرنمایی ترتیب داده بود، از مدرسه اخراج شد و سپس در پی حمایت از روحانیت و اعلامیه‌هایی که بر ضد اصلاحات ارضی و انجمن‌های ایالتی و ولایتی صادر می‌شد و روشنگری دربارۀ این موضوعات در کلاس‌های درس دانشکده، در اوایل سال 1343 به همراه شهید مطهری و آقای صدر بلاغی از دانشکده اخراج گردیدند. در زمان تبعید امام خمینی به ترکیه نیز معظم له به همراه دوست قدیمی و هم‎بحث خویش، یعنی مرحوم آیت‌الله محی‌الدین انواری به ترتیب در هیئت علوی و هیئت احمدی به اقتضای روحیۀ ظلم‌ستیزی خود به روشنگری سیاسی و انتقاد از وضعیت موجود می‌پرداختند که با تهدید ساواک، این جلسات تعطیل شد.

پس از این برهه یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های دینی ـ اجتماعی معظّم له، یعنی تصدّی امامت جماعت مسجد شفاء از سال 1344 شمسی آغاز می‌شود. مسجد شفا را شخصی به نام حاج عبدالرّزّاق خوانساری به دستور مرحوم آیت‌الله العظمی بروجردی ساخت و معظم له به دستور مرحوم آیت‌الله العظمی سیّد احمد خوانساری از آن سال (1344) متصدّی امامت آن مسجد می‌شوند. آیت‌الله شیرازی با بیش از نیم قرن امامت جماعت در مسجد شفاء و هفته‌ای دو شب سخنرانی (شب‌های جمعه و شب‌های شنبه) و برگزاری کلاس‌های متعدّد درسی در این مسجد، خدمات دینی و فرهنگی کم‌سابقه‌ای را به جامعه مذهبی شهر تهران ارائه کردند. هم‌اکنون می‌توان از قریب هزار ساعت نوار بیانات معظّم له که در خصوص تفسیر قرآن و اخلاق و عقاید که در طول این سال‌ها ضبط گردیده است، استفاده کرد. چه آنکه گنجینه گران‌قدری از این سخنرانی‌ها در سالیان اخیر تحت عنوان «زلال حکمت» پیاده و در سه جلدِ تفسیر و اخلاق و عقاید توسّط انتشارات اطلاعات منتشر گردیده است.

یکی دیگر از وجوه برجستۀ شخصیت حضرت آیت‌الله شیرازی تلاش و کوشش ایشان در مسیر هدایتگری و به تعبیر دیگر احیاء نفوس است. طبق بیان خود ایشان، یکی از آیات قرآن که از جوانی بیشترین تأثیر را در وجود ایشان گذاشته بود، آیه شریفه «مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَیرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الْأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعًا وَمَنْ أَحْیاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیا النَّاسَ جَمِیعًا» {مائده،32} بود. طبق مدارک موجود، ایشان تا پایان عمر مبارکشان، بیش از 500 نفر را به واسطه استدلالات علمی و عقلی مشرّف به دین مبین اسلام و قبول مذهب حقّه اثناعشری کرده‌اند. دفتری به نام «دفتر ره یافتگان» موجود است که در آن دستخط و اسامی افرادی که به واسطۀ ایشان، تشرّف به دین اسلام داشته‌اند، ثبت شده و به عنوان یادگاری سترگ از خدمات دینی آن استاد بزرگ در برابر چشمان آیندگان قرار دارد.

گفتنی است که پس از ترور شهید مطهّری توسّط گروهک ملعون فرقان در اردیبهشت 1358، حضرت آیت‌الله شیرازی هم نخست به دلیل سخنرانی‌های روشنگرانه و ظلم‎ستیزانۀ خود و به‎ خصوص انتقاد از تفکرات انحرافی این گروهک در مسجد شفا و سایر جلسات و سپس به دلیل اینکه از سوی امام خمینی به عنوان یکی از نامزدهای مجلس خبرگان از طرف جامعۀ روحانیت مبارز و از ناحیۀ آیت‌الله مهدوی کنی به عنوان رئیس کمیتۀ منطقۀ 3 از کمیته‌های چهارده‎گانۀ انقلاب در تهران اعلام شده بود و همچنین اینکه به جهت تجلیل از امام خمینی به همراه برخی دوستانش به نوفل‌لوشاتو به دیدار ایشان رفته بود، شدیداً تحت نظر و تعقیب این گروهک کوردل قرار گرفته و نهایتاً توسّط همین گروهک در تیرماه 1358 در مسیر بازگشت از مسجد شفا به منزل مورد سوءقصد قرار گرفت و پنج تیر به سویش شلیک شد که چهار تیر آن به شانه و پای ایشان اصابت کرد و سپس با کمک مردم به بیمارستان منتقل شدند و ایشان ناگزیر جهت تکمیل معالجات به خارج سفر کردند و به لطف الهی بعد از مدّت قابل توجّهی، سلامتی خود را باز یافتند.

حضرت آیت‌الله سیّد رضی شیرازی پس از انتقال به مسجد شفا در منطقه یوسف‌آباد، از آغاز دهه چهل تا اواخر عمر شریف اشتغال به تدریس و تحقیق در منزل و همچنین مسجد در هر سه رشته فقه و اصول و فلسفه (از مقدمات تا سطوح عالیۀ این سه رشته) داشتند که نتیجه آن غیر از تربیت شاگردان متعدّد، تألیف و تدوین و چاپ آثار ارزشمندی همچون: «نگاه ناب» (که شامل یک دوره اصول عقاید و مباحث اعتقادی و کلامی به سبک و سیاق برهانی و عقلی می‌باشد)، مجموعه سه جلدی«زلال حکمت» در تفسیر و اخلاق و عقاید، «درس‌های شرح منظومه حکیم سبزواری» در دو جلد قطور (که شرحی کامل بر همه بخش‌های منظومه حکمت حاج ملّا هادی سبزواری است)، «الاِسفار عن الاَسفار» در دو جلد (که تعلیقات معظّم له بر امور عامّه اسفار به همراه تقریر بیانات سه استاد بزرگوارشان حول معضلات این کتاب می‌باشد) می‌باشد. همچنین از ایشان حواشی کاملی بر کفایه الاصول و رسائل، رساله‌هایی پیرامون برخی قواعد فقهی همچون: لا ضرر و لا تعاد، به جای مانده است. دوره کامل دروس اسفار و شواهد الرّبوبیّه و خارج عروه از دیگر میراث ایشان است.

سرانجام این فقیه ربّانی و حکیم صمدانی پس از عمری مجاهدت در تحصیل و ترویج معارف اهل‌بیت(علیه السلام) و  پرورش شاگردان متعدّد و تألیف آثار مختلف، در دهم آذر 1400 خورشیدی به دیدار حقّ شتافت و قلب شاگردانش را در حزنی ابدی فرو برد. پیکر شریفشان پس از تشییعی باشکوه در تهران و قم و نجف، در کنار مضجع نورانی امیرالمؤمنین علیه‎ السلام و در مقبرۀ جدّ بزرگوارشان مرحوم میرزای شیرازی به خاک سپرده شد.